Ινστιτούτο Γνωσιακής Αναλυτικής Ψυχοθεραπείας

Επίσκεψη στο ψυχολόγο

Πολλοί άνθρωποι αντιμετωπίζουν την επίσκεψη σε ψυχολόγο σαν κάτι το μυστηριακό και μαγικό .H στάση αυτή κρύβει και κάποιο φόβο βέβαια προς κάτι το άγνωστο .Τα ηθικά διλήμματα είναι αμέτρητα ενώ είναι και δύσκολο για κάποιους να αποδεχθούν ότι χρειάζονται την καθοδήγηση κάποιου ειδικού. Παρακάτω σας δίνουμε την ευκαιρία να απομυθοποιήσετε την επίσκεψη σε ψυχολόγο καθώς και να επικεντρωθείτε σε συγκεκριμένες λεπτομέρειες ώστε να επωφεληθείτε το μέγιστο δυνατό από προσφερόμενες υπηρεσίες.

ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΜΑΣ ΟΔΗΓΗΣΕΙ ΣΤΟΝ ΨΥΧΟΛΟΓΟ

Πολλοί αναρωτιούνται γιατί να επισκεφθούν έναν ψυχολόγο αφού εκεί καταλήγουν όσοι δεν 'είναι καλά' . Η πραγματικότητα όμως είναι διαφορετική:

  • Ένα 5% των ατόμων μόνο ,που επισκέπτονται έναν ψυχολόγο είναι ψυχιατρικά περιστατικά ,δηλαδή χρήζουν φαρμακοθεραπείας και βαριά ψυχοπαθολογία είναι έκδηλη. Το υπόλοιπο 95 % είναι άνθρωποι με απλά προβλήματα στην καθημερινότητα τους τα οποία όμως δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν μόνοι τους.
  • Πολλές φορές είναι αρκετά αυτά που θέλουμε να πούμε αλλά δεν υπάρχουν οι κατάλληλοι άνθρωποι γύρω μας να ενδιαφερθούν να μας «ακούσουν».Το να ακούμε το συνομιλητή μας είναι τέχνη και ο ψυχολόγος είναι ειδικά εκπαιδευμένος στο να ακούει .
  • Ο εσωτερικός μας κόσμος απαρτίζεται από σκέψεις και συναισθήματα που όμως τις περισσότερες φορές δεν εκφράζουμε είτε γιατί φοβόμαστε την κριτική των άλλων είτε γιατί οι ίδιοι «ντρεπόμαστε».Ο ψυχολόγος έχει τον τρόπο να μας βοηθήσει μαθαίνοντας να εκφραζόμαστε .Δεν είναι δικαστής για να μας κρίνει αλλά μπορεί να μας καθοδηγήσει.
  • Όταν αντιμετωπίζουμε ένα πρόβλημα αναζητούμε να συμβουλευτούμε τα 'δικα μας' άτομα. .Όμως οι δικοί μας ,λόγω της συναισθηματικής αλληλεπίδρασης τους με εμάς καταλήγουν να ταυτίζονται με το πρόβλημα μας οπότε ή μας καθοδηγούν όπως εκείνοι θα έπρατταν στη θέση μας ή αδυνατούν να μας συμβουλεύσουν αντικειμενικά. Ο ψυχολόγος είναι ο φορέας της λογικής στο προβλημα μας και επειδή δεν εμπλέκεται συναισθηματικά με εμάς μπορεί και είναι αντικειμενικός.
  • Η μοντέρνα άποψη ιατρικών και παραϊατρικών επαγγελματιών σήμερα είναι η πρόληψη .Όπως δηλαδή είναι καλό να κάνει κάποιος ένα ιατρικό τσεκ-απ για να προλάβει την επιδείνωση είναι εξίσου καλό να κάνει ένα καλό ψυχολογικό τσεκ απ για να γνωρίσει με τη βοήθεια του ειδικού εκείνες τις περιοχές του ψυχισμού του που χρειάζονται περισσότερη φροντίδα. Υπενθυμίζουμε ότι οι αρχαίοι μας προγονοί πίστευαν ακράδαντα στην έννοια του 'ψυχοσωματικού ανθρώπου' δηλαδή αυτού που φροντίζει για την καλή κατάσταση του βιολογικού και ψυχολογικού τμήματος του.
  • Στην περίπτωση συγκεκριμένων καταστάσεων η βοήθεια του ειδικού είναι πολύ βοηθητική αν όχι απαραίτητη. Τέτοιες καταστάσεις είναι:
  • Φοβίες που σχετίζονται με μέσα μαζικής μεταφοράς(π.χ. κλειστοφοβία), ζώα (σκυλοφοβία), μέρη με πολύ κόσμο(αγοραφοβία), πιθανότητα μόλυνσης (μικροβιοφοβία)
  • Καταστάσεις που το συναίσθημα μας είναι τόσο καταστροφικό για να λειτουργήσουμε στην καθημερινότητα που μας καθηλώνει σε μια κατάσταση ανημποριάς και διαταραχής της διάθεσης μας .Γενεσιουργά αίτια ανικανότητας χειρισμού συναισθημάτων συνήθως δημιουργούν η κατάθλιψη, το άγχος, το πένθος , το διαζύγιο, η εξεύρεση νέου συντρόφου, νευρική βουλιμία ή νευρική ανορεξία…
  • Άλλη περίπτωση είναι εκείνη των ψυχοσωματικών συμπτωμάτων όπως είναι :διάρροια, πονοκέφαλοι, κολικοί, ναυτία ,εμετοί ,αϋπνία ή υπερυπνηλία, αλλεργίες, …Ο ψυχολόγος μπορεί να προτείνει κατάλληλους τρόπους να ξεπεραστούν αποτελεσματικά αυτά τα συμπτώματα.
  • Ο τρόπος που αντιμετωπίζουμε τις διαπροσωπικές μας σχέσεις είναι σημαντικός και για την αίσθηση που έχουμε για την κοινωνικότητα μας .Πολλοί άνθρωποι ενώ είναι έξυπνοι και δημιουργικοί αδυνατούν να δημιουργήσουν νέες φιλίες και να διατηρήσουν τις παλιές. Άλλοι πάλι επιδίδονται σε μια συνεχή αντικατάσταση του συντρόφου τους. Ο ψυχολόγος έχει την δυνατότητα να διαγνώσει και να προτείνει νέους τρόπους επικοινωνίας αλλά το κυριότερο να φτάσει σε βάθος στην εξεύρεση των βαθύτερων κινήτρων μας.
  • Ο γονικός ρόλος και το οικογενειακό δυναμικό είναι σημαντικότατος παράγοντας διαμόρφωσης της προσωπικότητας του ατόμου. Ο γονέας στην ουσία δεν γεννιέται αλλά γίνεται άρα μπορεί και να εκπαιδευθεί .Έτσι είναι επιθυμητό να γίνουν κάποιες επισκέψεις στον ψυχολόγο για να ενημερωθεί ένας γονέας για τα μοντέλα διαπαιδαγώγησης, τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε ένα παιδί σε κάθε εξελικτικό του στάδιο, τον τρόπο που βοηθούμε την συναισθηματική έκφραση ενός παιδιού…

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

Επιλογή του κατάλληλου για την περίπτωση σας ψυχολόγου:

Σήμερα είναι καταγεγραμμένα περίπου 400 είδη ψυχολογικής βοήθειας. Οι σημαντικότερες από αυτές είναι οι ψυχαναλυτικές και ψυχοδυναμικές, οι υπαρξιακές ή ανθρωπιστικές και οι γνωσιακές – συμπεριφοριστικές . Από αυτές μέχρι τώρα μόνο οι γνωσιακές –συμπεριφοριστικές έχουν καταφέρει να αποδείξουν με επιστημονικό τρόπο την εγκυρότητα και αξιοπιστία τους δηλαδή την χρησιμότητα και αποτελεσματικότητα τους .Είναι σημαντικό λοιπόν να ακολουθήσετε ψυχοθεραπεία με έναν ψυχολόγο γνωσιακής – συμπεριφοριστικής κατεύθυνσης.

Ποια η διάρκεια της ψυχοθεραπείας;

Η παλιά θεώρηση της ψυχανάλυσης που θέλει τον ψυχοθεραπευόμενο να κάνει ψυχοθεραπεία για χρόνια είναι πλέον ξεπερασμένη. Η διάρκεια της ψυχοθεραπείας καθορίζεται από το είδος του προβλήματος, την ικανότητα του θεραπευμένου να συμμετέχει ενεργά στην θεραπεία ,την θεωρητική κατάρτιση του θεραπευτή .Ένας ενδεικτικός όμως αριθμός συνεδριών με γνωσιακό – συμπεριφοριστή θεραπευτή διαρκεί 8-20 συνεδρίες. Ανάλογα το πρόβλημα οι συναντήσεις συνήθως γίνονται 1 φορά την εβδομάδα και διαρκούν περίπου 45 λεπτά.

Ποιο είναι το κόστος της ψυχοθεραπείας;

Το κόστος επηρεάζεται από μεταβλητές όπως η εμπειρία του θεραπευτή και η επιστημονική του κατάρτιση , το είδος του προβλήματος, τη συχνότητα των συνεδριών, την μακρόχρονη διάρκεια της θεραπείας,…Σε γενικές γραμμές ένας μέσος όρος είναι 40-70 ευρω ανά ραντεβού.

Ο ψυχολόγος σε τι διαφέρει από τον ψυχίατρο;

Ο ψυχίατρος συνήθως θα αντιμετωπίσει ένα ψυχολογικό πρόβλημα του θεραπευμένου με τη χορήγηση φαρμάκου. Ο ψυχολόγος μόνο μέσα από συζήτηση. Επίσης ο ψυχολόγος δεν έχει νομικό δικαίωμα συνταγογράφησης φαρμάκων. Σε ειδικές περιπτώσεις είναι αναγκαία η συνεργασία ψυχολόγου –ψυχίατρου.

Ποιος ο ρόλος του ψυχολόγου κατά την ψυχοθεραπεία;

Πολλοί θεραπευμένοι αναμένουν από τον ψυχολόγο να παίξει το ρόλο του «μάγου» και να λύσει τα προσωπικά τους θέματα σε μια συνεδρία . Αυτό στην πραγματικότητα δεν μπορεί να γίνει για 2 λόγους :α) Ο ψυχολόγος δεν παίρνει ποτέ αποφάσεις για τον πελάτη του αλλά μαζί με τον θεραπευόμενο. Η ουσία ακριβώς της θεραπείας έγκειται στο να εκπαιδευτεί από τον ψυχολόγο να παίρνει μόνος του αποφάσεις που αφορούν τη ζωή του. β) πολλά από τα ψυχολογικά προβλήματα παρουσιάζονται ως χρόνιες καταστάσεις που δεν μπορούν να αλλάξουν σε μια θεραπευτική συνεδρία.

Τι περιλαμβάνει η ψυχοθεραπεία;

  1. Κατά βάση η ψυχοθεραπεία περιλαμβάνει συζητήσεις με το θεραπευτή που στόχο έχουν να βοηθήσουν την αυτοαποκάλυψη του και αυτογνωσία του θεραπευόμενου. Η έκφραση των βαθύτερων συναισθημάτων και σκέψεων οδηγεί στη εσωτερική πραγμάτωση και την ψυχική ισορροπία.
  2. Πολλοί θεραπευτές επιλέγουν την χορήγηση ερωτηματολόγιων στην διάρκεια της ψυχοθεραπείας .Αυτά βοηθούν τον ψυχολόγο να γνωρίσει καλύτερα την προσωπικότητα του θεραπευμένου , επιταχύνουν την διαδικασία της θεραπείας και προσφέρουν πολύτιμη γνώση στον θεραπευμένο.
  3. Ειδικά οι ψυχολόγοι της γνωσιακής – συμπεριφοριστικής κατεύθυνσης χρησιμοποιούν πολλές ασκήσεις μεταξύ των ραντεβού. Ο θεραπευμένος καλείται πολλές φορές να καταγράψει σε καθημερινό ημερολόγιο σκέψεις , συναισθήματα και αντιδράσεις σε πραγματικά περιστατικά της καθημερινότητας .Με αυτόν τον τρόπο συνδέεται η θεωρία (η γνώση που παράγεται από τις συνεδρίες) με την πράξη ( την εφαρμογή δηλαδή της θεωρίας).Επιπλέον επιταχύνεται η θεραπευτική διαδικασία γιατί ο θεραπευμένος 'ασκείται' στην αλλαγή της συμπεριφοράς του όχι μόνο κατά την διάρκεια των συνεδριών αλλά και μεταξύ τους.


ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΑΡΤΙΟΤΗΤΑ

Όπως σε κάθε κλάδο έτσι και στον επαγγελματικό κλάδο της ψυχολογίας υπάρχουν καλοί και κακοί επαγγελματίες .Υπάρχουν όμως βασικά κριτήρια που εξασφαλίζουν την προστασία του 'πελάτη':

  • όποιος δηλώνει ψυχολόγος δεν σημαίνει ότι νομικά έχει την δυνατότητα να εξασκεί το επάγγελμα του ψυχολόγου. Στην Ελλάδα νομικό δικαίωμα εξάσκησης του επαγγέλματος έχουν μόνο όσοι κατέχουν νόμιμη άδεια ψυχολόγου εκδιδομένη από τη Νομαρχία .Στην εξωτερική πόρτα του γραφείου τους είναι υποχρεωμένοι να αναγράφουν το σχετικό αριθμό αυτής της άδειας όπως και να χορηγούν απόδειξη για κάθε παροχή ψυχολογικών υπηρεσιών. Ζητήστε λοιπόν να σας δοθεί αυτή η άδεια από τον μελλοντικό σας ψυχολόγο έτσι ώστε να είστε σίγουροι για την επιστημονικότητα και καταλληλότητα της θεραπείας σας .
  • Πολλοί δηλώνουν 'σύμβουλοι' ή ψυχοθεραπευτές μόνο, υπονοώντας ότι παρέχουν ψυχολογικές υπηρεσίες. Δικαίωμα παροχής αυτών των υπηρεσιών έχουν μόνο οι ψυχολόγοι με άδεια άσκησης. Ένας τρόπος να προστατευθείτε είναι να αναζητήσετε πάνω στη απόδειξη που σας δίνουν τον τρόπο που οι παροχές υπηρεσιών τους προσδιορίζονται. Ο κώδικας δεοντολογίας αναφέρει ρητά ότι ο επαγγελματίας ψυχικής υγείας είναι υποχρεωμένος στο πρώτο ραντεβού να δηλώσει την επαγγελματική του ιδιότητα.
  • Στην Ελλάδα κάποια ιδιωτικά πανεπιστήμια και εκπαιδευτήρια χορηγούν διπλώματα και πτυχία ψυχολογίας .Οι κάτοχοι αυτών των πτυχίων δεν είναι άρτια καταρτισμένοι και για αυτό το λόγο η πολιτεία δεν τους χορηγεί άδεια εξάσκησης επαγγέλματος ,άρα δεν έχουν το νομικό δικαίωμα να αυτοχαρακτηρίζονται ως ψυχολόγοι όπως επίσης δεν νομιμοποιούνται να παρέχουν ψυχολογικές υπηρεσίες.
  • Νομικά δεν είναι απαραίτητο, ωστόσο ουσιαστικά ένας μεταπτυχιακός ή διδακτορικός τίτλος προσδίδει πρόσθετη εγκυρότητα στον επαγγελματία ψυχολόγο. Αναζητήστε διεξοδικά την προέλευση αυτών των τίτλων και αναλυτικά ζητήστε την μετεκπαιδευτική δραστηριότητα του ψυχολόγου σας.

ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΣΤΑΥΡΟΣ
ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΣ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΓΝΩΣΙΑΚΟΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΥΤΗΣ(MSc)