Ινστιτούτο Γνωσιακής Αναλυτικής Ψυχοθεραπείας

Εργασιακή Υπερκόπωση

Το εργασιακό άγχος ,μπορεί να οριστεί ως το σύνολο των επιβλαβών σωματικών και συναισθηματικών αποκρίσεων του εργαζόμενου ,όταν οι απαιτήσεις του εργασιακού του έργου δεν ταιριάζουν με τις ικανότητες του, τις προσωπικές του ανάγκες και τις προσωπικές πεποιθήσεις του. Το εργασιακό άγχος μπορεί να οδηγήσει σε βαριά επιδείνωση της ψυχοσωματικής υγείας του ανθρώπου όπως και σε εργασιακή υπερκόπωση (burnout).

To άγχος προκύπτει συνήθως όταν ο οργανισμός μας πιεστεί να συνηθίσει σε νέες συνθήκες και προσπαθεί παρατεταμένα αλλά δυσλειτουργικά να προσαρμοστεί .Στην πραγματικότητα το άγχος είναι μια αμυντική τακτική (δυσλειτουργική ωστόσο) του ασυνείδητου μέρους της προσωπικότητας μας σχετικά με την ‘απειλή’ που ο εαυτός μας βιώνει κάθε φορά που έρχεται αντιμέτωπος με δύσκολες καταστάσεις στην εργασία αλλά και γενικότερα.

Η εργασιακή υπερκόπωση (burnout) είναι συνέπεια παρατεταμένου άγχους εντός χώρου εργασίας .. Συνήθως αυτό το άγχος επηρεάζει το άτομο και εκτός χώρου εργασίας στην καθημερινότητα του και στην οικογενειακή του ζωή. Αυτό το άγχος στον εργασιακό χώρο εκδηλώνεται μέσα από θυμό , ένταση, απομόνωση από συνάδελφους ,έλλειψη συγκέντρωσης , ελλιπή παραγωγικότητα , έλλειψη οργανωτικότητας και χαμηλή αυτοεκτίμηση.

Έρευνες έδειξαν ότι οι κύριοι παράγοντες που σχετίζονται με εργασιακό άγχος είναι:

Ο ρόλος του εργαζόμενου: Όταν ο ρόλος εργασίας δεν είναι σύμφυτος με τις βαθύτερες προσωπικές άνηκες του ατόμου τοτε αντιλαμβάνεται το εργασιακό έργο ως καταναγκαστική εργασία και δεν μπορεί να αποδώσει. Παρατεταμένα οδηγεί σε συναισθήματα ματαιότητας και σε συναισθήματα κατάθλιψης.

Το περιβάλλον εργασίας : Το περιβάλλον γενικότερα επηρεάζει την οποιαδήποτε παραγωγή έργου .Στην περίπτωση της επαγγελματικής απασχόλησης η διαρρύθμιση του χώρου ,ο χρωματισμός του και η αρμονία που εμπνέει επηρεάζουν ασυνείδητα την διάθεση του ατόμου. Γνωρίζουμε ότι το κάπνισμα ,σε συνδυασμό με οχλαγωγία και έλλειψη κλιματισμού μπορούν να επιφέρουν κατακόρυφη επιβράδυνση της παραγωγής έργου καθώς και αποσυντονισμό κινήσεων.

Η ανασφαλής επιχείρηση: Όταν η ίδια η επιχείρηση δεν εμπνέει εμπιστοσύνη αυτό διαχέεται και στους εργαζόμενους της. Συνεχόμενες αλλαγές, υποσχέσεις που δεν ικανοποιούνται ή ικανοποιούνται αργά , προαγωγές που δεν θα συμβούν ποτέ δημιουργούν κλίμα καχυποψίας και ανασφάλειας. Αν ο εργαζόμενος δεν έχει την ανάλογη δομή προσωπικότητας τότε παραπαίει και χρειάζεται συναισθηματική στήριξη.

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΚΗΣ ΥΠΕΡΚΟΠΩΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΧΟΥΣ

  1. Πολλές φορές μπερδεύουμε την γενικότερη υπερκόπωση με την υπερκόπωση σε σχέση με την εργασία. Είναι καλό να αναρωτηθείτε για τα αίτια της κατάστασης σας διερευνώντας την ψυχοσωματική σας υγεία μέσα από μια εξελικτική προσέγγιση του χρόνου. Πολλές φορές η εργασία μας είναι κύριος και άλλοτε δευτερεύον παράγοντας στην δημιουργία άγχους και εξάντλησης .Έχει σημασία να συνειδητοποιήσετε ότι τίποτα δεν είναι τυχαίο και ότι πάντα υπάρχουν αίτια.
  2. Αν το άγχος σας προέρχεται από τον τρόπο που σας συμπεριφέρονται συγκεκριμένα άτομα γύρω σας , επαναδιαπραγματευτείτε τη σχέση σας στο εργασιακό σύστημα δοκιμάζοντας καινούριους επικοινωνιακούς ρόλους .Πολλές φορές συγκεκριμένα άτομα στον εργασιακό χώρο μας επιβαρύνουν ψυχολογικά και δεν το καταλαβαίνουμε παρά μόνο με ψυχοσωματικά συμπτώματα όπως π.χ ζαλάδα ή πονοκέφαλο.
  3. Επιστρέψτε σε έναν φυσικότερο τρόπο ζωής .Ξεκινήστε σωματική άσκηση. Γνωρίζουμε ότι η άσκηση απελευθερώνει χημικές ουσίες που έχουν αντικαταθλιπτική και αγχολυτική δράση .Είναι σημαντικό να εκτονώνεστε κατά την διάρκεια της ημέρας με τουλάχιστον μίση ώρα περπάτημα π.χ.
  4. Πολλές φορές το ίδιο άτομο δεν προγραμματίζει σωστά τον χρόνο του στην φάση της εργασίας. Αν θεωρείτε ότι η εργασία που σας ανέθεσαν δεν μπορεί να εκτελεστεί εντός των ορίων που βάλατε τότε διαπραγματευθείτε νέα χρονικά όρια και χρονομετρήστε την διάρκεια .Οι πιο νέοι εργαζόμενοι χρειάζονται πιο συχνά τεχνικές διαχείρισης του χρόνου γιατί δεν έχουν ακόμα την ανάλογη εμπειρία που τους επιτρέπει να προβλέπουν πάντα σωστά.
  5. Πολλές φορές είναι δύσκολο να αντιμετωπίσουμε το γεγονός ότι σαν δομές προσωπικότητας μπορεί να μην ταιριάζουμε με το επάγγελμα που ασκούμε. Δεν είναι όλοι ικανοί για όλα τα επαγγέλματα και σίγουρα άλλοι είναι πιο ανθεκτικοί από άλλους σε σχέση με δυσλειτουργικούς εργασιακούς παράγοντες. Αν δεν είναι δυνατή η εκλογή μιας νέας καριέρας τότε ίσως να είναι καλό να ζητήσετε να σας αλλάξουν το πόστο σας εντός της ίδιας επιχείρησης.
  6. Να είστε βέβαιοι ότι η εργασιακή υπερκόπωση αντιμετωπίζεται αν δουλέψετε σε επίπεδο εσωτερικής αναζήτησης και με συστηματικό τρόπο. Ωστόσο ίσως να χρειάζεται πιο εξειδικευμένη παρακολούθηση από ειδικό ψυχολόγο έτσι ώστε να καθοδηγηθείτε ασφαλέστερα .Τεχνικές διαχείρισης του άγχους σας ,άσκηση χαλάρωσης και καλύτερη επαφή με τον εαυτό σας σίγουρα μπορούν να εξομαλύνουν τα συμπτώματα της εργασιακής υπερκόπωσης.